{"id":2494,"date":"2023-07-18T12:45:50","date_gmt":"2023-07-18T12:45:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hetrijndorp.nl\/?p=2494"},"modified":"2024-10-25T11:27:34","modified_gmt":"2024-10-25T11:27:34","slug":"op-schouders-van-reuzen-adriaan-pars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hetrijndorp.nl\/index.php\/2023\/07\/18\/op-schouders-van-reuzen-adriaan-pars\/","title":{"rendered":"Op schouders van reuzen I – Adriaan Pars"},"content":{"rendered":"\n

Deel I – Geschreven door Mark Ruis
Klik hier voor deel II<\/a><\/p>\n\n\n\n

Wie zich bezighoudt met lokale geschiedenis weet dat dit een speurtocht is waar je een leven aan kunt wijden. De onderwerpen en invalshoeken zijn eindeloos en in de huidige tijd van digitalisering liggen oude bronnen steeds meer binnen handbereik. Het onderzoeken – vroeger werd dit \u2018navorschen\u2019 genoemd – van historische bronnen vergt veel tijd en discipline en voor het interpreteren ervan is veel contextuele kennis nodig. Minstens zo belangrijk is de vaardigheid om bij het opstellen van hypotheses de feiten gescheiden te houden van nostalgie, trots en sentiment. Niet zelden zijn historische gebeurtenissen opgeblazen tot mythische proporties of uit hun verband gerukt voor politieke doeleinden.<\/p>\n\n\n\n

Iemand die dit goed begreep was de Katwijker Dik Parlevliet, een amateurhistoricus die Katwijk een enorme dienst heeft bewezen door jarenlang onderzoek te doen naar onze lokale geschiedenis en dit feitelijk en onderbouwd op schrift te stellen. In het voorwoord van zijn laatste werk dat in 2019 postuum werd uitgebracht benoemt Parlevliet nog twee andere kenmerken van historisch onderzoek.<\/p>\n\n\n\n

Parlevliet schrijft namelijk dat hij tot nieuwe conclusies <\/em>is gekomen en dat zijn uitgave gebruikt kan worden door lokale historici die het onderzoek willen voortzetten<\/em>. Hiermee raakt Parlevliet de kern van hoe historisch onderzoek in zijn werk gaat. We borduren vaak voort op de hypotheses van onze voorgangers en schaven ze bij met nieuwe kennis, conclusies en invalshoeken. Historici staan op de schouders van reuzen en over \u00e9\u00e9n van die reuzen gaat dit artikel.<\/p>\n\n\n\n

Dorpspredikant Adriaan Pars<\/h3>\n\n\n\n

Adriaan Pars werd geboren op 16 oktober 1641 in Den Haag en was omstreeks het einde van de 17e eeuw predikant van de Dorpskerk in Katwijk aan den Rijn. Hij werd op 12 oktober 1658 ingeschreven aan de Universiteit van Leiden voor de theologische studie en op 13 mei 1671 werd Pars aangesteld als predikant in het Rijndorp door de toenmalige vrouwe van Katwijk, Maria van Reigersberg.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Hoewel Pars in zijn rol als predikant tot de notabelen van het dorp behoorde en ongetwijfeld zijn stempel heeft gedrukt op de (kerk)gemeenschap zijn het voornamelijk zijn nevenactiviteiten die na meer dan 300 jaar nog altijd nagalmen in onze inzichten over de geschiedenis van Katwijk. Pars hield zich namelijk naast zijn werkzaamheden als predikant bezig met de dichtkunst en deed uitgebreid onderzoek naar de geschiedenis van de beide Katwijken, Rijnsburg en haar abdij.<\/p>\n\n\n\n

Catti Aborigines Batavorum<\/h3>\n\n\n\n

Het resultaat van zijn onderzoek kwam tot uiting in een lijvig boek met de titel Catti Aborigines Batavorum. <\/em>Deze titel betekent \u2018De Katten, de voorouders der Batavieren\u2019 en verwijst naar een hypothese dat de naam Katwijk afkomstig zou zijn van het volk der Chatten die de stamvaders waren van de Batavieren.<\/p>\n\n\n\n

Pars schreef het in de jaren negentig van de zeventiende eeuw en het boek werd voor het eerst uitgebracht in 1697. Het werkje, zoals hij het zelf in alle bescheidenheid noemt, droeg hij op aan de toenmalige Heer en Vrouwe van Katwijk, namelijk Willem van Lyere (de zoon van Maria van Reigersberg) en Geertruid Anna van Wassenaer van Duivenvoorde.<\/p>\n\n\n\n